Tłusty Czwartek zbliża się wielkimi krokami, a z nim ten moment, kiedy kuchnia na chwilę zamienia się w małą pracownię cukierniczą. Ten przepis na pączki nie jest „na skróty” — to ciasto, które wymaga zaangażowania i pracy rękami, ale dokładnie w tym tkwi jego urok.
Jest w nim sporo wyrabiania, cierpliwości i uwagi, dzięki którym pączki wychodzą wyjątkowo lekkie, puszyste i sprężyste. To właśnie ta dodatkowa praca sprawia, że po smażeniu są delikatne, dobrze napowietrzone i nie obciążają tłuszczem. Jeśli lubisz wypieki, które odwdzięczają się teksturą i smakiem — to jest przepis dla Ciebie.
Składniki
Ciasto:
600 g mąki pszennej typ 450 (krupczatka lub tortowa)
300 ml mleka
50 g świeżych drożdży
8 żółtek
50 g cukru trzcinowego
10 g cukru waniliowego z prawdziwą wanilią
50 g masła klarowanego
15 ml alkoholu lub soku z cytryny lub octu jabłkowego
3 g soli (½ łyżeczki)
Do smażenia:
ok. 2 l oleju roślinnego (najlepiej rzepakowego)
Do wykończenia:
cukier puder lub lukier
nadzienie według uznania
Dlaczego składniki są podgrzewane?
Drożdże najlepiej pracują w zakresie 25–35°C. Zimne składniki:
spowalniają fermentację,
obciążają ciasto,
prowadzą do zbitej struktury.
Dlatego w tym przepisie:
mąka jest lekko podgrzana,
rozczyn fermentuje w cieple,
masło i mleko nie wychładzają ciasta,
żółtka mają temperaturę pokojową.
To nie przyspieszanie na siłę – to stworzenie drożdżom optymalnych warunków pracy.
Dlaczego masło klarowane, a nie zwykłe?
Masło klarowane:
ma wyższy punkt dymienia,
nie zawiera białek mleka ani wody,
nie przypala się podczas długiego wyrabiania i smażenia,
nie wprowadza gorzkiego posmaku.
Zwykłe masło może się przypalać i destabilizować strukturę ciasta. W pączkach – gdzie tłuszcz ma znaczenie technologiczne – klarowane jest wyborem świadomym, nie „fit fanaberią”.
Dlaczego cukru jest mało i dlaczego trzcinowy?
W cieście pączkowym cukier:
nie służy głównie do słodzenia,
ma karmić drożdże i nadać aromat.
Zbyt duża ilość cukru:
przyspiesza brązowienie,
powoduje przypalanie pączków,
utrudnia smażenie w kontrolowanej temperaturze.
Cukier trzcinowy:
daje delikatnie karmelowy aromat,
poprawia kolor skórki,
jest mniej „płaski” w smaku niż biały.
Słodycz i tak pochodzi głównie z nadzienia.
Dlaczego mąka krupczatka?
Mąka krupczatka:
ma grubsze cząstki niż klasyczna tortowa,
wolniej chłonie tłuszcz,
daje bardziej sprężysty i puszysty miękisz,
jest tradycyjnie stosowana do ciast drożdżowych smażonych.
Efekt to pączki lżejsze, mniej tłuste i stabilniejsze strukturalnie.
Przygotowanie
1. Mąka i masło
Mąkę przesiej do dużej misy i wstaw do piekarnika nagrzanego do 30°C.
Masło klarowane również podgrzej – ma być płynne i ciepłe, nie gorące.
2. Rozczyn
Mleko podgrzej do ok. 35°C.
W miseczce wymieszaj:
drożdże,
2 łyżki cukru,
2 łyżki mąki,
2 łyżki ciepłego mleka.
Wstaw do piekarnika (30°C) na 25 minut – rozczyn ma być puszysty i aktywny.
3. Żółtka
Żółtka w temperaturze pokojowej ubij z:
cukrem trzcinowym,
cukrem waniliowym
na jasną, puszystą masę.
4. Wyrabianie
Do ciepłej mąki dodaj:
rozczyn,
masę żółtkową,
alkohol / sok z cytryny / ocet.
Sól rozpuść w pozostałym mleku i dodawaj stopniowo.
Na końcu powoli wlewaj masło klarowane.
Ciasto na początku jest bardzo klejące – to normalne.
Wyrabiaj ręcznie minimum 30 minut, aż stanie się elastyczne i zacznie odchodzić od dłoni.
5. Wyrastanie
Przykryj miskę i wstaw do piekarnika 30°C, aż ciasto podwoi objętość.
6. Formowanie
Formuj kulki wielkości mandarynki.
Ułóż, przykryj i pozostaw na kilkanaście minut do lekkiego podrośnięcia.
7. Smażenie
Rozgrzej olej do 170–175°C (termometr obowiązkowy).
Pączki wkładaj górą do dołu, przykryj na pierwsze 1–1,5 minuty.
Odwróć i smaż kolejne 1–1,5 minuty bez przykrycia.
Kontroluj temperaturę przez cały czas.
Usmażone pączki odsącz na papierze.
Wykończenie i nadzienie
Pączki oprósz cukrem pudrem lub polukruj.
Nadziewaj po usmażeniu.
Propozycje nadzienia:
mascarpone + Nutella
mascarpone + ricotta
mascarpone + masło orzechowe + cukier
powidła śliwkowe
dżem
W skandynawskich przepisach ciasto jest tylko lekko słodkie – słodycz pochodzi głównie z nadzienia.
Opcja A: nocne wyrastanie (polecana)
Składniki
Przygotowanie
Nie trzeba go smarować tłuszczem – ciasto ma dużo masła.
Krem pistacjowy
Składanie orzeszków
Opiekacz na gaz często daje ładniejsze, głębiej żłobione wzory.
Orzeszki świetnie znoszą przechowywanie – nawet kilka dni w puszce.
Im lepsze masło, tym lepszy smak – tu nie warto oszczędzać.
Pomysły na inne farsze
