Kardamonki czyli moja wersja kanelbullar

 Kanelbullar pierwszy raz spróbowałam w szwedzkiej kawiarni we Wrocławiu inspirowanej kulturą fika – w miejscu, gdzie kawa pije się niespiesznie, a w powietrzu unosi się zapach kardamonu i cynamonu. To nie był deser w amerykańskim stylu, tylko drożdżowa bułka do kawy: maślana, aromatyczna, niezbyt słodka, taka, do której chce się wrócić jeszcze po jednym kęsie.

Od tamtej pory chodziły za mną myśli, żeby spróbować odtworzyć ten smak w domu. Pierwsza próba była całkiem udana, ale czegoś brakowało – użyłam zwykłego masła i bułki, choć dobre, nie miały tej głębi, którą zapamiętałam z kawiarni. Dopiero gdy w kolejnej wersji sięgnęłam po masło palone, wszystko zaczęło się składać: pojawił się lekko orzechowy, karmelowy aromat, który bardzo zbliżył smak do tego, co pamiętałam.

Ten przepis jest więc efektem kilku prób, drobnych korekt i inspiracji skandynawskim podejściem do wypieków. Ciasto jest tylko lekko słodkie, za to pachnące kardamonem, a nadzienie – intensywnie maślane i cynamonowe. Dla wygody (i lepszego smaku) dodałam też opcję nocnego wyrastania, ale jeśli nie ma na to czasu, bułki można upiec tego samego dnia.

To nie jest próba „odtworzenia oryginału”, tylko moja domowa wersja bułek, które bardzo chciałam zjeść jeszcze raz.

Przepis przewiduje dwie drogi:

– albo nocne wyrastanie w lodówce (więcej smaku, lepsza struktura),

– albo pieczenie tego samego dnia, zaraz po pierwszym wyrastaniu.

W obu przypadkach bułki wychodzą bardzo dobre – wybierz wersję, która pasuje do dnia (i poziomu cierpliwości).

---

Składniki

Ciasto drożdżowe

• 500 g mąki pszennej (typ 450–550)

• 7 g drożdży instant

• 200 ml mleka, letniego

• 2 jaja duże

• 30–40 g cukru (najlepiej brązowego)

• 1 łyżeczka cukru waniliowego

• 1–1,5 łyżeczki mielonego kardamonu

• szczypta soli

• ok. 100 g miękkiego masła

 W skandynawskich przepisach ciasto jest tylko lekko słodkie – słodycz pochodzi głównie z nadzienia.

---

Nadzienie z palonego masła

• 120–150 g masła

• 60–80 g brązowego cukru

• 1,5–2 łyżki cynamonu

• ½–1 łyżeczki mielonego kardamonu

• szczypta soli

Alternatywa:

Cukier w nadzieniu można zastąpić erytrolem (ilość do smaku), ale wersja z brązowym cukrem ma głębszy, bardziej „piekarniany” aromat.

---

Dodatkowo

• płatki migdałów lub cukier perłowy

• jajko lub mleko do posmarowania

---

Przygotowanie

1. Ciasto

Do misy miksera wsyp mąkę, drożdże, cukier, cukier waniliowy, kardamon i sól. Dodaj mleko oraz jaja. Wyrabiaj kilka minut, aż składniki się połączą.

Dodawaj miękkie masło po kawałku i wyrabiaj dalej 5–8 minut, aż ciasto będzie gładkie, elastyczne i lekko klejące.

Przykryj i odstaw do pierwszego wyrastania na 60–90 minut, aż podwoi objętość.

---

2. Co dalej? Dwie opcje

 Opcja A: nocne wyrastanie (polecana)

Po pierwszym wyrastaniu krótko odgazuj ciasto, przykryj szczelnie i wstaw do lodówki na 8–12 godzin.

Ta metoda:

• pogłębia smak,

• poprawia strukturę warstw,

• ułatwia formowanie.

 Opcja B: pieczenie tego samego dnia

Po pierwszym wyrastaniu przejdź od razu do formowania bułek.

Bułki będą nieco delikatniejsze w smaku, ale nadal bardzo dobre.

---

3. Palone masło

Masło rozpuść w rondelku na średnim ogniu. Gdy zacznie się pienić, a na dnie pojawią się złotobrązowe drobinki i intensywny, orzechowy zapach – zdejmij z ognia.

Lekko przestudź i wymieszaj z cukrem, cynamonem, kardamonem i solą.

---

4. Formowanie kanelbullar (styl skandynawski)

Ciasto rozwałkuj na prostokąt o grubości ok. 3–4 mm.

Nadzienie rozsmaruj tylko na ⅔ powierzchni ciasta.

Pozostawiony pas bez nadzienia pozwala uzyskać wyraźniejsze warstwy i czystszy skręt.

Złóż ciasto jak list – część bez nadzienia przykrywa środek.

Delikatnie rozwałkuj całość jeszcze raz, aby wyrównać warstwy.

Pokrój na paski i uformuj skręcane bułeczki (klasyczne kanelbullar).

Ułóż na blasze, przykryj i odstaw do ponownego wyrastania na 45–60 minut.

---

5. Pieczenie

Piekarnik nagrzej do 180°C (góra–dół).

Bułki posmaruj jajkiem lub mlekiem i posyp płatkami migdałów lub cukrem perłowym.

Piecz 18–22 minuty, aż będą złociste i sprężyste.

---

Wskazówki końcowe

• Kardamon najlepiej mielić tuż przed użyciem.

• Kanelbullar nie powinny być przesłodzone – to bułki do kawy, nie deser z lukrem.

• Najlepsze są w dniu pieczenia, jeszcze lekko ciepłe.

Ciasteczka orzeszki

 

Ciasteczka orzeszki to jeden z tych wypieków, które momentalnie przenoszą do dzieciństwa – do kuchni pachnącej masłem, wanilią i słodkim kremem. Chrupiące skorupki, delikatne wnętrze i krem, który skleja wszystko w idealną całość.

To ciasteczka, które znikają szybciej, niż zdążysz je policzyć – u mnie wyszło ich od groma, a i tak miałam wrażenie, że to za mało 

Dziś wersja maślana, krucha, pieczona w opiekaczu (bez smarowania!), z kremem z białej czekolady, pistacji i mleka w proszku – oraz garść pomysłów na inne nadzienia.

---

 Składniki

Ciasto na orzeszki

• 250 g masła (miękkiego)

• 1 opakowanie cukru wanilinowego

• 3 jajka (rozmiar M)

• 500 g mąki pszennej, przesianej

• ½ łyżeczki sody oczyszczonej

• 1 łyżka kwaśnej śmietany 18%

Krem pistacjowo-czekoladowy

• 300 g śmietanki 30–36%

• 300 g białej czekolady

• mały słoiczek pasty pistacjowej

• 3–4 łyżki mleka w proszku

 Jeśli chcesz nadziać wszystkie orzeszki bez stresu – zwiększ proporcje do 300 g śmietanki + 300 g czekolady.

---

 Przygotowanie

1. Masło utrzyj mikserem z cukrem wanilinowym na jasną, puszystą masę.

2. Dodawaj jajka pojedynczo, miksując po każdym.

3. Wsyp przesianą mąkę z sodą, dodaj śmietanę i zagnieć gładkie, miękkie ciasto.

4. Owiń ciasto folią i schładzaj 1 godzinę w lodówce.

5. Z ciasta formuj mini wałeczki (3–4 g) – naprawdę malutkie, bo rosną.

6. Rozgrzej opiekacz do orzeszków.

    Nie trzeba go smarować tłuszczem – ciasto ma dużo masła.

7. Piecz każdą partię ok. 2 minuty, do złotego koloru.

8. Gotowe połówki odstaw do całkowitego wystudzenia.

---

 Krem pistacjowy

1. Podgrzej śmietankę (nie gotuj).

2. Dodaj połamaną białą czekoladę, mieszaj do rozpuszczenia.

3. Dodaj pastę pistacjową i mleko w proszku.

4. Wymieszaj na gładki, gęsty krem.

5. Wystudź – krem zgęstnieje idealnie do nadziewania.

---

 Składanie orzeszków

• Nadziewaj tylką cukierniczą lub po prostu łyżeczką.

• Sklejaj połówki delikatnie, bez dociskania – same „siądą”.

---

 Wskazówki

•  Opiekacz na gaz często daje ładniejsze, głębiej żłobione wzory.

•  Orzeszki świetnie znoszą przechowywanie – nawet kilka dni w puszce.

•  Im lepsze masło, tym lepszy smak – tu nie warto oszczędzać.

---

 Pomysły na inne farsze

Jeśli chcesz zaszaleć:

• Kajmak + mascarpone

• Nutella + masło orzechowe

• Krem waniliowy (budyń + masło)

• Czekolada deserowa + rum

• Kokosowy (biała czekolada + mleczko kokosowe + wiórki)

• Chałwowy (chałwa + mascarpone + śmietanka)

Lebkuchen z migdałami – miękkie, aromatyczne pierniczki

Jeśli szukasz pierniczków, które zawsze wychodzą miękkie, pachną korzennie i migdałowo, a do tego robi się je błyskawicznie – te Lebkuchen są strzałem w dziesiątkę. To klasyczne niemieckie pierniki, ale w mojej wersji są bardziej migdałowe, bardziej aromatyczne i cudownie ciągnące w środku.

Bez wałkowania, bez wykrawania, zero stresu – tylko mieszanie, formowanie kulek i do piekarnika. Idealne na prezent, do świątecznej puszki i do podjadania przy herbacie.

---

⭐ Przepis na Lebkuchen z migdałami

(około 28–32 sztuk, zależnie od wielkości kulek)

Składniki:

• 200 g miodu

• 100 g masła

• przyprawa piernikowa – 2 łyżeczki

• dodatkowo: kardamon, cynamon, imbir – po 1/2 łyżeczki każdego (lub więcej, jeśli lubisz bardzo aromatyczne)

• 150 g mielonych migdałów

• 200 g mąki pszennej

• 1 łyżeczka proszku do pieczenia

• 1 łyżeczka sody

• opcjonalnie: skórka pomarańczowa albo 100 g moreli suszonych, pokrojonych w drobną kostkę i wcześniej namoczonych

---

Przygotowanie krok po kroku:

1. Rozpuść miód z masłem i przyprawami.
   W rondelku na małym ogniu podgrzej miód, masło oraz wszystkie przyprawy. Mieszaj, aż masło się rozpuści i wszystko połączy.

2. Przestudź masę.
   Wystarczy, żeby była ciepła, nie gorąca – taka, żeby nie poparzyła dłoni.

3. Dodaj suche składniki.
   Do miski wsyp mielone migdały, mąkę, proszek do pieczenia i sodę. Wymieszaj.

4. Połącz mokre z suchymi.
   Wlej ciepłą mieszankę miodową do suchych składników. Dodaj skórkę pomarańczową lub morele (jeśli używasz). Wymieszaj łyżką – masa będzie gęsta i lepka.

5. Formowanie.
   Zwilż dłonie i formuj kulki wielkości dużego orzecha włoskiego. Układaj je w sporych odstępach na blasze (rosną!).
   Każdą kulkę delikatnie spłaszcz na wierzchu.

6. Pieczenie.
   Piecz w 180°C przez około 15 minut.
   Nie przeciągaj pieczenia – mają pozostać miękkie i lekko ciągnące w środku.

7. Studzenie.
   Po wyjęciu są bardzo miękkie – nie zdejmuj ich od razu z blachy. Poczekaj, aż wystygną i stwardnieją na tyle, by je przenieść.

---

💡 Porady i tipy (sekcja do bloga)

Kiedy piec Lebkuchen przed świętami?

• Minimalnie 3–5 dni wcześniej, bo potrzebują chwili, żeby nabrać pełni smaku.

• Optymalnie: 7–14 dni przed Wigilią.

• Dobrze przechowywane są świetne nawet 3–4 tygodnie.

Jak przechowywać?

• Najlepiej w szczelnej puszce lub słoju.

• Przechowuj w chłodnym miejscu, ale nie w lodówce.

• Jeśli chcesz, by były bardziej miękkie, do puszki włóż połówkę jabłka na 12–24 h (potem usuń).

• Jeśli lubisz twarde – zostaw bez jabłka, zmiękną same po kilku dniach.

Czy można je polać czekoladą lub lukrem?

Oczywiście! Lebkuchen uwielbiają:

• cienką warstwę gorzkiej czekolady,

• prosty lukier z cukru pudru i soku z cytryny,

• albo polewę z białej czekolady z odrobiną pomarańczy.

Czy można zrobić większą partię i zamrozić?

Tak!

• Ciasto da się zamrozić (surowe, w kulkach – do 2 miesięcy).

• Upieczone też się nadają do mrożenia, ale po rozmrożeniu będą minimalnie bardziej miękkie.

---

✨ Podsumowanie

Te Lebkuchen to jedne z najprostszych i najbardziej aromatycznych pierniczków, jakie możesz zrobić. Migdały dodają im cudownej struktury, a mocna dawka przypraw sprawia, że pachną jak tysiąc świątecznych wieczorów naraz.

Drożdżowe bułki z jabłkami i cynamonem

Są takie wypieki, które pachną domem, zimą i czymś absolutnie kojącym. Te drożdżowe bułki z jabłkami wymyśliłam/zrobiłam pewnego chłodnego popołudnia, kiedy w domu unosił się zapach igliwia, a na stole stała gorąca kawa. W tle mrugały małe ceramiczne domki, a obok pilnował wszystkiego drewniany żołnierzyk — i porządek robił się sam.

Bułki wyszły miękkie, puszyste, pełne jabłek ze słoika, które latem prażę „na zimę”. To jeden z tych przepisów, które robi się niespiesznie: trochę masła, trochę składania, trochę cynamonu… i nagle w całym domu pachnie tak, że sąsiedzi zaczynają pytać, co piekę.

Jeśli lubisz puchate drożdżówki, które smakują jak wspomnienie świąt — te będą Twoimi ulubionymi.

Miękkie, pachnące świętami, z masłem i prażonymi jabłkami

Te bułki to zimowy klasyk — miękkie drożdżowe ciasto, masło przemycane w kilku etapach (dzięki temu są ultra puszyste!) i dużo prażonych jabłek. Idealne na śniadanie, na podwieczorek i do zimowej kawy.

---

Składniki

Ciasto drożdżowe

• 500 g mąki pszennej (typ 450–550)

• 7 g suchych drożdży (1 opakowanie) lub 20 g świeżych

• 2 łyżki cukru

• 1 opakowanie cukru wanilinowego

• 2 jajka (w temp. pokojowej)

• 250 ml ciepłego mleka

• 50 g masła — roztopionego

• szczypta soli

Warstwy masła

• 100 g masła — roztopionego

• 1 łyżka miodu lub brązowego cukru

Nadzienie

• 1 litr prażonych jabłek ze słoika

• cynamon (1–2 łyżeczki)

• kardamon (½ łyżeczki)

• opcjonalnie: 2–3 łyżki brązowego cukru

Do wykończenia

• 1 jajko wymieszane z 1 łyżką mleka lub roztopione masło

• garść płatków migdałowych

---

Przygotowanie

1. Ciasto drożdżowe

1. W dużej misce wymieszaj mąkę, cukier, cukier wanilinowy i drożdże.

2. Dodaj jajka i ciepłe (nie gorące!) mleko. Wyrabiaj ok. 8–10 minut, aż ciasto będzie gładkie i elastyczne.

3. Wlej roztopione masło i wyrabiaj jeszcze chwilę, aż całkowicie się wchłonie.

4. Przykryj miskę i odstaw w ciepłe miejsce na 1–1,5 godziny, aż ciasto podwoi objętość.

2. Masło aromatyczne

Roztop masło z miodem lub brązowym cukrem. Odstaw — będzie do smarowania warstw.

3. Laminiowanie masłem (dzięki temu bułki są ultra puszyste)

1. Wyrośnięte ciasto delikatnie rozciągnij dłońmi na prostokąt.

2. Posmaruj częścią masła.

3. Złóż „na trzy” jak list, przykryj i odstaw na 15 minut.

4. Znów rozciągnij, posmaruj masłem, złóż i ponownie odstaw na 15 minut.

5. Daj ciastu urosnąć jeszcze ok. 20–30 minut.

4. Formowanie bułek

1. Ciasto rozwałkuj na duży prostokąt (ok. 0,5–1 cm grubości).

2. Posmaruj pozostałym masłem.

3. Posyp cynamonem, kardamonem i (opcjonalnie) brązowym cukrem.

4. Rozprowadź równą warstwę prażonych jabłek.

5. Zwijaj w rulon, pokrój na plastry ok. 4–5 cm.

6. Układaj na blasze wyłożonej papierem do pieczenia tak, by lekko się stykały.

7. Przykryj i zostaw do napuszenia na 20–30 minut.

5. Pieczenie

1. Posmaruj bułki jajkiem z mlekiem lub roztopionym masłem.

2. Posyp płatkami migdałowymi.

3. Piecz w 175°C (góra-dół) przez 28–35 minut, aż będą złote.

4. Jeśli bardzo szybko się rumienią — przykryj wierzch folią aluminiową.

---

Wskazówki i triki

• Najlepsze będą własne prażone jabłka, ale sklepowe też dadzą radę — tylko dobrze odcedź nadmiar soku.

• Jeśli chcesz, by bułki były jeszcze bardziej miękkie — posmaruj je masłem od razu po wyjęciu z piekarnika.

• Doskonale smakują na drugi dzień po lekkim podgrzaniu.

Ciasto maślankowe ze śliwkami – szybki i puszysty domowy wypiek

Są takie przepisy, które ratują dzień — zwłaszcza gdy w lodówce czeka szklanka maślanki po ubijaniu domowego masła albo gdy za moment mają wpaść goście. To właśnie jedno z tych ciast: proste, szybkie i zawsze udane. Delikatne, wilgotne, pięknie rośnie i pachnie obłędnie, a śliwki dodają mu przyjemnej kwaskowej nuty. Idealne do kawy, herbaty albo… po prostu tak, prosto z blachy.

---

Składniki (szklanka = 250 ml)

Suche:

• 3 szklanki przesianej mąki (ok. 450 g)

• 1 szklanka cukru lub erytrolu (ok. 200 g)

• 3 łyżeczki proszku do pieczenia (ok. 12 g)

Mokre (wszystko w temperaturze pokojowej):

• 1 szklanka maślanki (ok. 250 g)

• 0,5 szklanki oleju (ok. 100 g)

• 3 jajka (ok. 150–170 g)

Dodatkowo:

• wypestkowane i pokrojone śliwki (lub inne owoce, ilość jak lubisz, 300-500 gram lub więcej)

• opcjonalnie: kruszonka (mąka + masło + cukier)

---

Przygotowanie

1. W misce wymieszaj wszystkie składniki suche: mąkę, cukier/erytrol i proszek do pieczenia.

2. W drugiej misce połącz składniki mokre: maślankę, olej i jajka, mieszając tylko do uzyskania jednolitej masy.

3. Dodaj mokre do suchych i wymieszaj krótko, tylko do połączenia składników.

4. Przelej ciasto na blaszkę wyłożoną papierem do pieczenia.

5. Ułóż na wierzchu pokrojone śliwki.

6. Opcjonalnie posyp kruszonką, jeśli lubisz bardziej deserową wersję.

7. Piecz w 175°C przez 50–60 minut, do suchego patyczka i ładnego zrumienienia wierzchu.